چرا سایت شما در AI Overviews گوگل دیده نمی‌شود؟

۱اول جواب کوتاه: همیشه مشکل از سایت شما نیست

دو دلیل مهم برای دیده‌نشدن در AI Overviews اصلاً به کیفیت سایت شما ربطی ندارد: این ویژگی برای خیلی از جست‌وجوها نمایش داده نمی‌شود، و در همهٔ کشورها در دسترس نیست. دلیل سوم پیش‌نیازهای فنی و کنترل‌هایی است که ممکن است ناخواسته مانع شده باشند.

این مقاله دربارهٔ تشخیص است، نه نوشتن. دربارهٔ اینکه چه محتوایی ارزش نقل‌شدن دارد قبلاً جدا نوشته‌ایم؛ اینجا می‌پرسیم چرا اصلاً امکان دیده‌شدن نیست.

۲برای این جست‌وجو اصلاً AI Overviews می‌آید؟

گوگل در مستندات رسمی‌اش می‌گوید AI Overviews فقط وقتی نمایش داده می‌شود که سیستم‌هایش تشخیص بدهند نسبت به جست‌وجوی معمولی ارزش افزوده دارد، و برای همین اغلب اصلاً فعال نمی‌شود. یعنی برای بسیاری از جست‌وجوها هیچ پاسخ هوش مصنوعی‌ای نیست که سایت شما در آن دیده شود.

یک آزمایش ساده: ده عبارتی را که می‌خواهید برایش دیده شوید فهرست کنید و یکی‌یکی در گوگل جست‌وجو کنید. اگر برای بیشترشان AI Overviews نمی‌آید، دیده‌نشدنتان یک مشکل سایت نیست، بلکه ویژگی اصلاً آنجا نیست.

۳کاربر شما از کجا جست‌وجو می‌کند؟

گوگل در صفحهٔ پشتیبانی‌اش فهرست رسمی کشورها، قلمروها و زبان‌هایی را که AI Overviews در آنها در دسترس است منتشر کرده. در فهرست زبان‌ها «فارسی» هست. ولی در فهرست کشورها و قلمروهای همان صفحه، که هنگام نوشتن این مقاله از متن انگلیسی‌اش خواندم، نام ایران را ندیدم. افغانستان، تاجیکستان، امارات، عراق، ترکیه، آلمان، آمریکا و کانادا در فهرست هستند.

این یعنی طبق همین صفحه، فارسی‌زبان‌های ساکن کشورهای فهرست‌شده ممکن است AI Overviews ببینند، ولی کاربری که از داخل ایران جست‌وجو می‌کند در فهرست رسمی نیست. این صفحه ممکن است عوض شود، پس خودتان هم آن را ببینید. و برای بررسی اینکه مخاطب شما از کجاست، در سرچ کنسول گزارش عملکرد را بر اساس کشور ببینید.

۴پیش‌نیاز فنی: ایندکس و امکان نمایش با اسنیپت

طبق گوگل، برای اینکه صفحه‌ای به‌عنوان لینک پشتیبان در AI Overviews نمایش داده شود، باید ایندکس شده و واجد نمایش در جستجو همراه با اسنیپت باشد. پیش‌نیاز فنی دیگری وجود ندارد، و گوگل هم می‌گوید لازم نیست فایل ماشین‌خوان، فایل متنی مخصوص هوش مصنوعی یا نشانه‌گذاری ویژه‌ای بسازید.

ولی رعایت همهٔ شرط‌ها هم ایندکس و نمایش را تضمین نمی‌کند. برای چک‌کردن، ابزار بازبینی آدرس در سرچ کنسول نشان می‌دهد صفحهٔ شما ایندکس شده یا نه.

۵کنترل‌هایی که ممکن است ناخواسته مانع شوند

گوگل می‌گوید کنترل اصلی دسترسی برای جستجو همان robots.txt برای Googlebot است، و برای محدودکردن اطلاعاتی که از صفحه نمایش داده می‌شود، از nosnippet، data-nosnippet، max-snippet یا noindex استفاده می‌شود. اگر یکی از اینها را گذاشته‌اید، یا ابزار یا افزونه‌ای خودکار آن را اضافه کرده، ممکن است صفحه از این ویژگی هم کنار بماند.

گوگل در بخش بهترین شیوه‌ها هم می‌گوید خزش باید هم در robots.txt و هم توسط هر CDN یا زیرساخت میزبانی مجاز باشد. یعنی فایروالی که Googlebot را بلاک می‌کند، همین مشکل را می‌سازد. دربارهٔ Google-Extended هم گوگل می‌گوید برای محدودکردن آموزش و grounding در بعضی سیستم‌های دیگر گوگل است، نه کنترل اصلی جستجو.

۶حتی اگر همه‌چیز درست باشد، لینک شما تضمینی نیست

گوگل توضیح می‌دهد AI Overviews و AI Mode ممکن است از تکنیکی به نام query fan-out استفاده کنند: چند جست‌وجوی مرتبط دربارهٔ زیرموضوع‌ها اجرا می‌شود تا پاسخ ساخته شود. و چون این دو ویژگی ممکن است مدل‌ها و تکنیک‌های متفاوتی داشته باشند، مجموعهٔ لینک‌هایشان فرق می‌کند.

یک استنباط عملی از این: صفحه‌ای که فقط یک پرسش اصلی را جواب می‌دهد، شاید برای زیرپرسش‌های مرتبط نشان داده شود، نه برای پرسش اصلی. این نظر خودمان است، نه جملهٔ گوگل. چیزی که قطعی است این است که ایندکس‌شدن و نمایش را هیچ‌کس تضمین نمی‌کند.

۷چطور اندازه بگیریم؟

گوگل در راهنمای بهینه‌سازی برای جستجوی مولد می‌گوید برای سنجش عملکرد در ویژگی‌های هوش مصنوعی مولد، از گزارش «Generative AI performance» در سرچ کنسول استفاده کنید. در مستندات دیگرش هم آمده که کلیک‌های AI Overviews جزو داده‌های کلی گزارش عملکرد و نوع جستجوی وب هستند.

گوگل دربارهٔ ابزارهای شخص ثالث هم هشدار می‌دهد: هیچ ابزار بیرونی به سیستم‌های رتبه‌بندی یا هوش مصنوعی داخلی گوگل دسترسی ندارد. پس اگر ابزاری عددی از «امتیاز دیده‌شدن در AI Overviews» داد، آن را با راهنمای رسمی بسنجید.

۸ابزار خودکار چه چیزی را می‌بیند و چه چیزی را نه؟

اسکن موشکاف می‌تواند چند پیش‌نیاز فنی را سریع چک کند: وجود noindex در متای robots، مسدودبودن Googlebot در robots.txt (همراه چند خزندهٔ دیگر)، و وضعیت پاسخ صفحه. این‌ها از همان مواردی هستند که ایندکس‌شدن را می‌بندند.

اما nosnippet و max-snippet و data-nosnippet را جداگانه بررسی نمی‌کند و فایروالی را که Googlebot را بلاک می‌کند نمی‌بیند. چک‌هایی مثل «پاسخ اول» و «تکه‌بندی» هم توصیهٔ خود ما هستند و گوگل آنها را الزام نمی‌داند. اینکه AI Overviews برای مخاطب شما در دسترس است یا نه هم اصلاً از روی صفحه معلوم نمی‌شود.

برای دیدن اینکه صفحهٔ شما noindex ندارد و Googlebot در robots.txt مسدود نیست، یک آنالیز وب سایت می‌تواند همین موارد را رایگان بررسی کند.