۰۲
چه اتفاقی افتاد و چرا گوگل موبایلگدون را ساخت
تا سال ۲۰۱۵، حجم جستوجوی موبایل بهسرعت در حال رشد بود، اما خیلی از سایتها هنوز نسخهٔ موبایل مناسبی نداشتند؛ متن ریز که نیاز به زوم داشت، دکمههای چسبیده به هم، و چیدمانی که فقط برای دسکتاپ طراحی شده بود.
گوگل در ۲۶ فوریهٔ ۲۰۱۵ در پستی رسمی این تغییر را با حدود هشت هفته فاصله از پیش اعلام کرد: «از ۲۱ آوریل، ما استفاده از سازگاری با موبایل را بهعنوان یک سیگنال رتبهبندی گسترش میدهیم. این تغییر روی جستوجوهای موبایل در همهٔ زبانها در سراسر جهان اثر میگذارد و تأثیر قابلتوجهی در نتایج جستوجوی ما خواهد داشت.»
در ۲۱ آوریل ۲۰۱۵ این تغییر واقعاً اجرا شد. طبق اعلام رسمی گوگل، این سیگنال سه ویژگی مهم داشت: فقط روی جستوجوی موبایل اثر میگذاشت نه دسکتاپ، در همهٔ زبانها و کشورها یکسان اعمال میشد، و مهمتر از همه، بهصورت صفحهبهصفحه ارزیابی میشد، نه یک قضاوت کلی برای کل دامنه.
گوگل از اواسط ژانویهٔ ۲۰۱۵ هم شروع به ایمیلزدن هشدار به صاحبان سایتهای ناسازگار با موبایل کرده بود و ابزار رایگان تست سازگاری با موبایل، بههمراه گزارش قابلیت استفادهٔ موبایل در ابزارهای وبمستر، در دسترس صاحبان سایت بود.
نام «موبایلگدون» هم مثل کبوتر از خودِ گوگل نیامد. بر اساس مستندترین منبع، این اسم را چاک پرایس در مقالهای برای سرچاینجینواچ در ۹ مارس ۲۰۱۵ ابداع کرد؛ برخی منابع دیگر این نامگذاری را به خبرنگاران سرچاینجینلند نسبت میدهند و اجماع کامل روی این موضوع وجود ندارد، اما استناد مستقیم و تاریخدار بهنفع پرایس است.
برخلاف حجم نگرانی که اسم «گدون» (آخرالزمان) القا میکرد، دادهٔ واقعی بعد از اجرا اثر نسبتاً کوچکی نشان داد. سرچمتریکس میانگین افت رتبهٔ سایتهای ناسازگار با موبایل را فقط حدود ۰.۲۱ رتبه اندازه گرفت؛ برایتاج روی بیش از ۲۰ هزار آدرس، کاهش ۲۱ درصدی حضور آدرسهای ناسازگار با موبایل در سه صفحهٔ اول نتایج را ثبت کرد. پیت مایرز از موز این اثر را «یک دستانداز موبایلی» توصیف کرد، نه یک زلزلهٔ واقعی.
این سیگنال دو مسیر بعدی گرفت که نباید با خودش اشتباه گرفته شوند: در مه ۲۰۱۶ همان سیگنال قویتر شد، و جان مولر از گوگل صریح گفت این «موبایلگدون دوم» نیست، فقط تقویت همان سیگنال قدیمی. جدا از آن، از نوامبر ۲۰۱۶ گوگل ابتکار بسیار بزرگتری بهنام «ایندکس موبایلمحور» را اعلام کرد که کاملاً نحوهٔ خزش و ایندکسگیری را عوض میکند، نه فقط یک سیگنال رتبهبندی؛ این ابتکار از ژوئیهٔ ۲۰۱۹ پیشفرض سایتهای تازه شد و گوگل در ۲۰۲۳ تکمیلش را اعلام کرد.
گوگل، ۲۶ فوریهٔ ۲۰۱۵: «از ۲۱ آوریل، ما استفاده از سازگاری با موبایل را بهعنوان یک سیگنال رتبهبندی گسترش میدهیم؛ این تغییر تأثیر قابلتوجهی در نتایج جستوجوی ما خواهد داشت.»
۰۴
موبایلگدون دقیقاً چه چیزی را میسنجد
۴ سیگنال✕خوانایی متن بدون نیاز به زوممتنی که روی صفحهٔ موبایل بدون بزرگنمایی خوانا باشد، یکی از معیارهای رایج سازگاری با موبایل است.
✕فاصلهٔ مناسب دکمهها و لینکهای قابللمسدکمههای چسبیده به هم که لمس دقیق را سخت میکنند، از نشانههای رایج ناسازگاری با موبایلاند.
✕نبود اسکرول افقی اجباریصفحهای که عرضش از صفحهٔ نمایش موبایل بیرون بزند و کاربر مجبور به اسکرول چپراست شود.
✕نبود محتوای غیرقابلپخش روی موبایلفناوریهای قدیمی مثل فلش که روی اکثر مرورگرهای موبایل اصلاً نمایش داده نمیشدند.
۰۵
تاریخچهٔ نسخههای موبایلگدون
موبایلگدون دو مسیر بعدی گرفت که باید از خودش جدا دیده شوند:
اعلام رسمی۲۶ فوریهٔ ۲۰۱۵با حدود هشت هفته فاصله از اجرا، اعلام رسمی گوگل منتشر شد
اجرای اصلی (موبایلگدون)۲۱ آوریل ۲۰۱۵سیگنال سازگاری با موبایل، صفحهبهصفحه و فقط برای جستوجوی موبایل، فعال شد
تقویت سیگنالمه ۲۰۱۶همان سیگنال قویتر شد؛ جان مولر صریح گفت این «موبایلگدون دوم» نیست
ایندکس موبایلمحوراز نوامبر ۲۰۱۶، تکمیل ۲۰۲۳ابتکاری کاملاً جدا و بزرگتر؛ نسخهٔ موبایل هر صفحه مبنای خزش و ایندکس شد
۰۸
راهنمای گامبهگام رفع مشکل
۱سازگاری موبایل هر صفحهٔ مهم را جداگانه بررسی کنیدچون ارزیابی صفحهبهصفحه است، ممکن است بخشی از سایت سازگار باشد و بخش دیگر نه؛ همهٔ صفحات مهم را جدا چک کنید.
۲از گزارش قابلیت استفادهٔ موبایل در Google Search Console استفاده کنیداین گزارش امروز جایگزین اصلی ابزار مستقل قدیمی تست سازگاری با موبایل است و مشکلات صفحهبهصفحه را نشان میدهد.
۳متن خوانا، دکمههای فاصلهدار و بدون اسکرول افقی را در اولویت بگذاریداینها سادهترین و پرتکرارترین معیارهایی هستند که یک صفحه را از نظر تجربهٔ موبایل قابلقبول میکنند.
۰۹
اشتباهات رایج در برخورد با موبایلگدون
✕تصور اینکه سازگاری موبایل یک بررسی کلی و یکباره برای کل سایت استاین ارزیابی صفحهبهصفحه انجام میشود؛ سازگاربودن صفحهٔ اصلی تضمینی برای سازگاری صفحات داخلی نیست.
✕قاطیکردن موبایلگدون با ایندکس موبایلمحوراین دو کاملاً جدا هستند؛ موبایلگدون یک سیگنال رتبهبندی است، ایندکس موبایلمحور نحوهٔ خزش و ایندکسگیری کل سایت را عوض میکند.
✕قضاوت دربارهٔ بزرگی این تغییر فقط بر اساس اسمشطبق دادهٔ مستقل سرچمتریکس و برایتاج، اثر واقعی این تغییر خیلی کوچکتر از حجم نگرانی و پوشش خبریاش بود.
۱۰
مطالعهٔ موردی: فاصلهٔ بین یک اسم ترسناک و دادهٔ واقعی
اسم «موبایلگدون» تصویر یک فاجعهٔ رتبهبندی را در ذهن صنعت سئو ساخت. اما وقتی سرچمتریکس دادههای واقعی را بعد از اجرا اندازه گرفت، میانگین افت رتبهٔ سایتهای ناسازگار با موبایل فقط حدود ۰.۲۱ رتبه بود؛ برایتاج هم روی بیش از بیست هزار آدرس، کاهش ۲۱ درصدی حضور آدرسهای ناسازگار در سه صفحهٔ اول نتایج را ثبت کرد، نه یک حذف کامل. این فاصله بین اسم و داده، درسی است برای هر بار که یک نام دراماتیک برای یک بروزرسانی گوگل رایج میشود؛ بهتر است پیش از واکنش هیجانی، دنبال دادهٔ مستقل گشت.