۱اول مشخص کنید افت فقط مال یک صفحه است یا کل سایت
در گزارش عملکرد سرچ کنسول، بازهٔ زمانی را با دورهٔ قبل از افت مقایسه کنید و ببینید فقط یک آدرس پایین آمده یا صفحه‌های زیادی با هم. اگر خیلی از صفحه‌ها هم‌زمان افت کرده‌اند، مسئله احتمالاً در سطح سایت است و مسیر تشخیصش فرق میکند؛ آن را در مقالهٔ مربوط به الگوریتم‌های گوگل توضیح داده‌ایم.
گوگل در راهنمای رسمی‌اش دربارهٔ افت ترافیک هم همین تفکیک را میکند: مشکل ممکن است در سطح کل سایت باشد، مثل خرابی سرور، یا در سطح یک صفحه، مثل یک تگ noindex جاافتاده. این مقاله فقط برای حالت دوم است.
۲گام اول: نمودار همان صفحه را جداگانه ببینید
در گزارش عملکرد، فیلتر «صفحه» را روی همان آدرس بگذارید و چهار عدد را کنار هم نگاه کنید: کلیک، نمایش، نرخ کلیک و میانگین جایگاه. شکل نمودار اولین سرنخ را می‌دهد؛ افت ناگهانی و عمیق با کاهش تدریجی و ملایم معمولاً دو علت متفاوت دارند.
بعد زیر همین فیلتر به تب عبارت‌ها بروید و ببینید افت از کدام عبارت‌ها آمده است. ممکن است کل ترافیک صفحه روی یکی دو عبارت اصلی تکیه داشته باشد و فقط همان‌ها تکان خورده باشند.
۳افت جایگاه است یا افت نرخ کلیک؟
گوگل میگوید در افت کوچک جایگاه، مثلاً جابه‌جایی از رتبهٔ دوم به چهارم، ممکن است ترافیک به‌طور محسوس کم شود بدون اینکه تعداد نمایش تغییر زیادی کرده باشد. در افت بزرگ، مثلاً خروج از ده نتیجهٔ اول، معمولاً برای طیف وسیعی از عبارت‌ها این اتفاق می‌افتد.
پس اگر نمایش تقریباً ثابت مانده ولی کلیک کم شده، سراغ جایگاه و ظاهر نتیجهٔ خودتان بروید؛ اگر هر دو با هم افتاده‌اند، یعنی گوگل صفحه را کمتر و پایین‌تر نشان می‌دهد. این دو حالت علت و راه‌حل متفاوتی دارند و نباید با هم قاطی شوند.
۴دلیل فنی: آیا گوگل هنوز آن آدرس را درست می‌بیند؟
گوگل خطاهای فنی را یکی از علت‌های اصلی افت ترافیک می‌داند؛ از دسترس‌نبودن سرور و خطای «صفحه پیدا نشد» تا مشکل در خواندن robots.txt. این مشکل می‌تواند فقط یک صفحه را درگیر کند، مثل یک تگ noindex جاگذاشته‌شده، و چون به خزش دوباره وابسته است، افت معمولاً کندتر و تدریجی‌تر دیده می‌شود.
ابزار بازبینی آدرس را روی همان صفحه اجرا کنید تا ببینید گوگل آن را ایندکس‌شده و قابل‌نمایش می‌بیند یا نه، و گزارش ایندکس صفحات و آمار خزش را هم برای جهش خطا نگاه کنید. اگر ناگهان صفحه از ایندکس بیرون رفته، هنوز به سراغ محتوا نروید.
۵دلیل تقاضا: نوسان فصلی یا تغییر علاقهٔ جستجو
گاهی افت ربطی به صفحهٔ شما ندارد: تقاضا برای خود عبارت کم شده است، به‌دلیل فصل یا تغییر علاقهٔ مردم. گوگل توصیه میکند عبارت‌های پرترافیک را یکی‌یکی در گزارش عملکرد فیلتر کنید و آن‌ها را در Google Trends ببینید تا معلوم شود افت فقط برای سایت شما بوده یا در کل وب.
اگر نمودار علاقهٔ جستجو برای عبارت هم پایین آمده، صفحهٔ شما مقصر نیست و هیچ اصلاحی لازم نیست. این ساده‌ترین توضیح است و باید قبل از هر تغییری حذف یا تأیید شود.
۶تغییرهای خودتان: ویرایش صفحه، تغییر آدرس و ریدایرکت
ببینید در تاریخ شروع افت خودتان چه کاری کرده‌اید: ویرایش بزرگ متن، تغییر عنوان، عوض‌کردن قالب، یا تغییر آدرس صفحه. گوگل میگوید با تغییر آدرس صفحه‌های موجود ممکن است جایگاه نوسان کند تا دوباره خزیده و ایندکس شوند؛ برای یک سایت متوسط معمولاً چند هفته طول می‌کشد.
اگر بعد از جابه‌جایی آدرس افت برنگشت، باید ریدایرکت‌ها و سایر اشتباه‌های رایج مهاجرت بررسی شود. تاریخ‌های تغییرات سایت را در یک یادداشت ساده نگه دارید تا هنگام تشخیص بتوانید با نمودار تطبیق بدهید.
۷فرضیه‌هایی که باید با داده بسنجید: رقیب، کنیبال داخلی و قدیمی‌شدن محتوا
سه فرضیهٔ رایج در گوگل به‌عنوان علت قطعی ذکر نشده‌اند، اما ارزش بررسی دارند. اول اینکه رقیب صفحهٔ بهتر یا تازه‌تری منتشر کرده باشد. دوم اینکه صفحهٔ دیگری از خود سایت شما برای همان عبارت رتبه گرفته باشد و با این صفحه رقابت کند. سوم اینکه محتوا قدیمی و ناکامل شده باشد.
راه بررسی ساده است: همان عبارت را خودتان جست‌وجو کنید و ببینید کدام آدرس‌ها و از چه سایت‌هایی بالاتر آمده‌اند. این‌ها فرضیه‌اند، نه حکم؛ گوگل هم میگوید هیچ تضمینی نیست که تغییرات شما اثر محسوسی داشته باشد و اگر محتوای شایسته‌تری وجود داشته باشد، همان رتبه می‌گیرد.
۸قبل از تغییر بزرگ: صبر کنید و دوباره بسنجید
گوگل توصیه میکند اگر صفحه تا همین اواخر عملکرد خوبی داشته، از تغییرهای رادیکال پرهیز کنید، چون نوسان کوچک جایگاه می‌تواند بدون هیچ کاری برگردد. بعد از هر اصلاح هم باید چند هفته صبر کرد و دوباره گزارش را دید؛ بعضی تغییرها ظرف چند روز اثر میکنند و بعضی چند ماه.
اگر مطمئن نیستید مشکل فنی ساده‌ای در کار است یا نه، پیش از هر بازنویسی وضعیت فنی و ساختار همان صفحه را با یک بررسی خودکار ببینید تا دلیل ارزان‌تر کنار برود.
برای دیدن سریع وضعیت فنی و ساختاری همان صفحه‌ای که افت کرده، یک بررسی سئو سایت می‌تواند آن را رایگان و در چند ثانیه بررسی کند تا مطمئن شوید مشکل فنی ساده‌ای در کار نیست.
برای افت یک صفحه، قبل از بازنویسی همه‌چیز باید دلیل را از روی داده پیدا کرد: نمودار همان صفحه، وضعیت فنی همان آدرس، تقاضای واقعی عبارت و تغییرهای خودتان. گوگل توصیه میکند اگر صفحه تا دیروز خوب بود، تغییر رادیکال ندهید و چند هفته بعد دوباره بسنجید. تشخیص درست، معمولاً از اصلاح شتاب‌زده ارزان‌تر و مطمئن‌تر است.