۱خوشهٔ موضوعی دقیقاً چیست؟
خوشهٔ موضوعی (Topic Cluster) یعنی گروهی از صفحهها که همه دربارهٔ یک موضوع بزرگ هستند. معمولاً یک صفحهٔ مرکزی دارد که موضوع را کلی و کامل معرفی میکند، و چند صفحهٔ اختصاصی که هر کدام یک زیرموضوع یا یک سؤال مشخص را عمیق‌تر جواب می‌دهند. صفحه‌های اختصاصی به صفحهٔ مرکزی لینک می‌دهند و صفحهٔ مرکزی به آنها.
مثال: فروشگاهی که کفش دویدن می‌فروشد می‌تواند یک راهنمای کامل «انتخاب کفش دویدن» داشته باشد و کنارش مقاله‌هایی دربارهٔ تفاوت کفش جاده و کوهستان، اندازه‌گرفتن پا، عمر مفید کفش و شست‌وشوی درست. هر مقاله سؤال خودش را جواب می‌دهد و بقیه را در جای مناسب معرفی میکند.
۲گوگل دربارهٔ خوشهبندی موضوعی چه میگوید؟
نکتهٔ مهم اول این است که «Topic Cluster» اصطلاح بازاریابی محتواست، نه اصطلاح گوگل. در راهنماهای رسمی گوگل دربارهٔ لینک‌ها، شروع سئو و محتوای مفید که بررسی کردم، این اصطلاح یا ساختار «صفحهٔ مرکزی و زیرصفحه‌ها» به‌عنوان عامل رتبهگیری نیامده است. پس اگر کسی گفت «گوگل خوشهبندی را رتبه می‌دهد»، این حرف گوگل نیست.
چیزی که گوگل میگوید این است: اگر سایت را منطقی سازمان بدهید، به موتور جستجو و کاربر کمک میکند بفهمند صفحهها چه ربطی به هم دارند. و بلافاصله هشدار می‌دهد که برای این کار همه‌چیز را رها نکنید، چون موتورهای جستجو احتمالاً صفحه‌های شما را با همین وضع فعلی هم می‌فهمند. یعنی سازماندهی یک کمک بلندمدت است، نه شرط ورود.
۳پس چرا یک مقالهٔ تنها معمولاً کافی نیست؟
این بخش استدلال است، نه ادعای گوگل. یک مقالهٔ تنها فقط یک سؤال را جواب می‌دهد، در حالی که کسی که به آن مقاله می‌رسد معمولاً سؤالهای بعدی هم دارد. اگر سایت نتواند آنها را جواب بدهد یا حداقل به صفحه‌ای که جواب می‌دهد برساند، خواننده باید دوباره به جستجو برگردد.
گوگل در راهنمای محتوای مفید فهرستی از پرسش‌های خودارزیابی می‌دهد، از جمله اینکه آیا محتوا توضیحی اساسی، کامل یا جامع از موضوع می‌دهد و آیا خواننده بعد از خواندن حس میکند برای رسیدن به هدفش به‌اندازهٔ کافی یاد گرفته است. اینها پرسش‌هایی برای ارزیابی محتوا هستند و نه فرمول رتبه، ولی نشان می‌دهند چرا پوشش یک موضوع از چند زاویه می‌تواند به خواننده بیشتر کمک کند.
۴یک خوشه را چطور بسازیم؟
اول موضوعی را انتخاب کنید که واقعاً به کسب‌وکارتان مربوط است، نه موضوعی که فقط جستجو دارد. بعد سؤالهای واقعی مخاطب را فهرست کنید: از پشتیبانی، پیام‌های مشتریان، پیشنهادهای جستجوی گوگل و سؤال‌هایی که همیشه تکرار می‌شوند. هر سؤال متمایز می‌تواند یک مقالهٔ جدا باشد.
بعد یک صفحهٔ مرکزی بنویسید که موضوع را کلی توضیح بدهد و به هر مقالهٔ اختصاصی اشاره کند. هر مقالهٔ اختصاصی هم باید به صفحهٔ مرکزی برگردد و، هر جا ربط واقعی دارد، به مقالهٔ همسایه لینک بدهد. مهم‌تر از شکل، این است که هر مقاله سؤال متفاوتی را جواب بدهد و با دیگری تکراری نباشد.
۵قانون‌های رسمی گوگل برای لینک داخلی
گوگل در راهنمای لینک‌ها چند چیز مشخص گفته است: هر صفحه‌ای که برایتان مهم است باید دست‌کم از یک صفحهٔ دیگر سایت لینک بگیرد؛ در بستر به منابعی لینک بدهید که به خواننده کمک می‌کنند آن صفحه را بهتر بفهمد؛ و عدد جادویی برای تعداد لینک وجود ندارد، ولی اگر به نظرتان زیاد است احتمالاً زیاد است.
متن لینک هم مهم است. گوگل میگوید متن قابل‌کلیک باید به کاربر و موتور جستجو بگوید صفحهٔ مقصد دربارهٔ چیست. و لینک باید به شکل استاندارد، یعنی عنصر a با مشخصهٔ href، نوشته شود؛ لینکی که فقط با رویداد جاوااسکریپت کار میکند یا مثلاً روی عنصر span گذاشته شده، چیزی است که گوگل ممکن است بخواند ولی توصیه نمی‌کند.
۶اشتباه‌های رایج در ساخت خوشه
رایج‌ترین اشتباه این است که چند مقاله برای یک پرسش واحد نوشته شود. هر مقاله با عنوان کمی متفاوت همان جواب را تکرار میکند و خواننده و موتور جستجو هر دو سردرگم می‌شوند. قبل از نوشتن مقالهٔ جدید بپرسید: این مقاله چه سؤالی را جواب می‌دهد که مقالهٔ دیگرم جواب نداده؟
اشتباه بعدی ساختن خوشه با مقاله‌های کم‌کیفیت فقط برای پرکردن ساختار است. لینک‌دادن بین مقاله‌های بی‌ارزش چیزی را درست نمی‌کند. و اشتباه آخر لینک‌هایی با متن «اینجا» یا «بیشتر بخوانید» است که اطلاعاتی دربارهٔ مقصد نمی‌دهند، همان چیزی که گوگل صراحتاً توصیه میکند توصیفی باشد.
۷چطور بفهمیم خوشه‌ها کار می‌کنند؟
یک عدد جادویی برای سنجش وجود ندارد، پس چند نشانه را کنار هم ببینید. در سرچ کنسول نگاه کنید صفحه‌های خوشه ایندکس شده‌اند یا نه، و برای عبارت‌های مرتبط با موضوع، نمایش و کلیک چطور تغییر میکند. در گوگل آنالیتیکس هم ببینید خواننده بعد از یک مقاله به مقالهٔ بعدی در همان موضوع می‌رود یا فوراً سایت را ترک میکند.
صبور باشید و انتظار نتیجهٔ یک‌شبه نداشته باشید: افزودن مقاله و لینک داخلی بی‌درنگ رتبه را جابه‌جا نمی‌کند و تأثیرش را باید در هفته‌ها و ماه‌ها دید. و همیشه به یاد داشته باشید که این روش تضمین رتبه نیست.
۸ابزار خودکار چه چیزی را می‌بیند و چه چیزی را نه؟
یک اسکن خودکار فقط یک صفحه را می‌خواند. موشکاف برای آن صفحه تعداد لینک‌های داخلی را گزارش میکند، کیفیت متن لینک‌ها را می‌سنجد و لینک‌های داخلی شکسته را پیدا میکند. شمارش لینک‌های داخلی فقط اطلاعاتی است و جریمه ندارد.
اما ساختار کل خوشه را نمی‌بیند: نمی‌داند کدام صفحهها یتیم هستند، چه مقاله‌هایی با هم تکراری‌اند یا صفحهٔ مرکزی شما کدام است. آن بخش را باید خودتان با فهرست صفحهها یا ابزار خزندهٔ کل سایت بررسی کنید.
برای دیدن وضعیت لینک‌های داخلی یک صفحه، از تعداد و کیفیت متن لینک‌ها تا لینک‌های شکسته، یک آنالیز سایت از نظر سئو می‌تواند همین موارد را رایگان بررسی کند.
خوشهبندی موضوعی یک روش سازماندهی است، نه فرمول رتبهگیری. چیزی که پشتش به‌طور رسمی ایستاده، لینک داخلی در بستر، متن لینک توصیفی و محتوایی است که خواننده را به هدفش برساند. اگر سایتتان چند مقالهٔ بی‌ارتباط دارد، از همین‌جا شروع کنید: موضوع اصلی‌تان را مشخص کنید، سؤالهای واقعی مخاطب را فهرست کنید، یک صفحهٔ مرکزی بنویسید و مقاله‌های موجود را در بستر به آن وصل کنید. بازسازی کل سایت لازم نیست.