۰۲
چه اتفاقی افتاد و چرا گوگل رنکبرین را ساخت
هر روز بخش قابلتوجهی از پرسشهای جستوجو، عبارتهایی هستند که گوگل قبلاً هرگز دقیقاً همان شکل را ندیده؛ سیستمهای مبتنی بر قاعدههای دستی برای چنین پرسشهای تازهای بهسختی میتوانند حدس درستی بزنند.
برخلاف اکثر تغییرات بزرگ گوگل که با یک پست رسمی وبلاگ اعلام میشوند، رنکبرین اول بار از طریق گزارشی از جک کلارک در بلومبرگ نیوز، در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۵، بهنام «گوگل جستوجوی وب پرسودش را به دست ماشینهای هوش مصنوعی میسپارد» به دنیا معرفی شد. همان روز دنی سالیوان هم مقالهٔ همراهی در سرچاینجینلند منتشر کرد.
رنکبرین یک سیستم یادگیری ماشین است که زبان را به بردارهای ریاضی تبدیل میکند تا بتواند پرسشهای کاملاً تازه و بیسابقه را تفسیر کند؛ وقتی هیچ تطابق دقیق کلمهای وجود ندارد، این سیستم کلمات و عبارات هممعنا را حدس میزند تا بهترین نتیجه را پیدا کند.
یک سوءبرداشت رایج در همان روزهای اول شکل گرفت: رقم معروف «۱۵٪ از پرسشهای روزانه کاملاً تازهاند» مربوط به قبل از رنکبرین بود، نه سهم مشخص خودِ رنکبرین از کل جستوجوها. طبق تصحیح دنی سالیوان در سرچاینجینلند، رنکبرین «بخش بسیار بزرگی» از همان دستهٔ پرسشهای تازه را پردازش میکند، نه دقیقاً ۱۵٪ از کل جستوجوها.
گرگ کورادو، دانشمند پژوهشی گوگل که در ساخت رنکبرین دخیل بود، دربارهٔ اهمیتش گفت: «در همین چند ماهی که فعال بوده، رنکبرین به سومین سیگنال مهم در نتیجهٔ یک جستوجو تبدیل شده.» این جمله نشان میداد رنکبرین دیگر یک ویژگی جانبی نیست، بلکه از میان صدها سیگنال رتبهبندی گوگل، جایگاه سوم را گرفته.
طبق همان گزارشها، رنکبرین از اوایل ۲۰۱۵ بهصورت تدریجی فعال شده بود، یعنی ماهها پیش از افشای عمومیاش در اکتبر همان سال، بدون اینکه کسی بیرون از گوگل خبردار شود. طبق مقالهٔ پرسشوپاسخ سرچاینجینلند در ژوئن ۲۰۱۶، گوگل بعداً گفت رنکبرین دیگر در تقریباً همهٔ پرسشهای جستوجو نقش دارد؛ این ادعا مربوط به گزارش سال ۲۰۱۶ است، نه افشای اولیهٔ ۲۰۱۵.
گرگ کورادو، دانشمند پژوهشی گوگل (به نقل از سرچاینجینلند، اکتبر ۲۰۱۵): «در همین چند ماهی که فعال بوده، رنکبرین به سومین سیگنال مهم در نتیجهٔ یک جستوجو تبدیل شده.»
۰۴
رنکبرین دقیقاً چه چیزی را میسنجد
۳ سیگنال✕تفسیر پرسشهای کاملاً تازه و بیسابقهدقیقاً همان چیزی که رنکبرین برایش ساخته شد؛ کمک به گوگل برای فهمیدن پرسشهایی که هیچوقت دقیقاً به همین شکل دیده نشدهاند.
✕حدسزدن کلمات و عبارات هممعنا وقتی تطابق دقیق کلمهای وجود نداردصفحهای که دقیقاً همان کلمه را ندارد اما مفهومش مرتبط است، همچنان شانس دیدهشدن دارد.
✕کمک به فهم نیت پشت پرسشهای مبهم یا چندپهلوبرخلاف تطبیق ساده کلمه، رنکبرین سعی میکند بفهمد کاربر واقعاً دنبال چه چیزی است.
۰۵
تاریخچهٔ نسخههای رنکبرین
برخلاف پاندا یا پنگوئن، رنکبرین «نسخه» نگرفت؛ بهجایش بهتدریج نقشش در رتبهبندی گستردهتر شد:
شروع فعالیت بیسروصدااوایل ۲۰۱۵طبق گزارشها، رنکبرین ماهها پیش از افشای عمومی بهتدریج فعال شده بود
افشای عمومی۲۶ اکتبر ۲۰۱۵از طریق گزارش خبری بلومبرگ نیوز، نه پست رسمی گوگل
گزارش «درگیر تقریباً همهٔ جستوجوها»ژوئن ۲۰۱۶طبق مقالهٔ پرسشوپاسخ سرچاینجینلند، گوگل نقش رنکبرین را در این تاریخ گستردهتر توصیف کرد
۰۸
راهنمای گامبهگام رفع مشکل
۱برای مفهوم و نیت کامل بنویسید، نه فقط یک عبارت دقیقبهجای تکرار یک کلمهٔ کلیدی، به سؤال واقعی پشت آن پاسخ کامل بدهید.
۲مترادفها و اصطلاحات مرتبط را طبیعی در متن بگنجانیدرنکبرین دنبال مفهوم میگردد؛ تنوع طبیعی زبانی شانس تطبیق با پرسشهای مختلف را بالا میبرد.
۳پوشش موضوعی جامع بسازیدصفحهای که یک موضوع را از زوایای مختلف پوشش میدهد، برای پرسشهای کمتر رایج همان حوزه هم شانس دیدهشدن دارد.
۰۹
اشتباهات رایج در برخورد با رنکبرین
✕تصور اینکه رنکبرین یک جریمه است که باید از آن «بهبود» پیدا کردرنکبرین یک سیستم تفسیر پرسش است، نه فیلتری که سایتهای خاص را جریمه کند.
✕برابردانستن رقم ۱۵٪ پرسشهای تازه با «۱۵٪ پرسشهایی که رنکبرین پردازش میکند»طبق تصحیح رسمی سرچاینجینلند، این دو رقم یکی نیستند؛ رنکبرین بخش بزرگی از همان دستهٔ پرسشهای تازه را پردازش میکند، نه ۱۵٪ از کل جستوجوها.
✕دستکمگرفتن جایگاهش در رتبهبندیطبق گفتهٔ خودِ گوگل، رنکبرین از میان صدها سیگنال، سومین سیگنال مهم رتبهبندی است، نه یک ویژگی فرعی.
۱۰
مطالعهٔ موردی: وقتی حتی گزارشگران هم رقم را اشتباه فهمیدند
در روزهای اول بعد از افشای رنکبرین، حتی برخی گزارشهای خبری اولیه نوشتند «۱۵٪ از پرسشها توسط رنکبرین پردازش میشوند»؛ برداشتی که با گفتهٔ دقیق گرگ کورادو همخوانی نداشت. سرچاینجینلند بعداً این نکته را صریح تصحیح کرد: رقم ۱۵٪ مربوط به سهم پرسشهای تازهٔ روزانهٔ گوگل بود، نه سهم مشخص رنکبرین از کل جستوجوها. این نمونهٔ خوبی است از اینکه چطور حتی در گزارشهای فوری خبری، یک رقم میتواند بهاشتباه به چیز دیگری نسبت داده شود.