چه اتفاقی افتاد و چرا گوگل فانتوم را ساخت
در مه ۲۰۱۳، درست همزمان که صنعت سئو منتظر پنگوئن ۲.۰ بود، گلن گیب، مشاور مستقل سئو، متوجه موج نوسان رتبهای شد که کاملاً زیر رادار مانده بود؛ او همین «دیدهنشدن» را دلیل انتخاب اسم «فانتوم» عنوان کرد. طبق تاریخچهٔ رسمی Moz، این موج تا امروز همچنان با برچسب «تأییدنشده» ثبت شده.
دو سال بعد، از ۲۹ آوریل ۲۰۱۵، گیب دوباره موج بسیار بزرگتری از نوسان رتبه را روی طیف وسیعی از سایتهای مشتریانش ردیابی کرد؛ بعضی سایتها بیش از ۵۰ تا ۶۰٪ از دیدهشدنشان را از دست دادند. بحث صنعت سئو دربارهٔ این موج در ۳ مه ۲۰۱۵ به اوج رسید، همان تاریخی که ویکیپدیا و Moz هر دو بهعنوان مرجع ثبت کردهاند. بهخاطر شباهت با موج ۲۰۱۳، صنعت سئو این را «فانتوم ۲» نامید.
سایتهای شناختهشدهای مثل HubPages (با افت حدود ۲۲٪)، Answers.com و WikiHow جزو گزارشهای آسیبدیده بودند، اما دامنهٔ اثر محدود به یک حوزه نبود؛ گیب اثر گستردهای را در فروشگاههای اینترنتی، اخبار، سایتهای پرسشوپاسخ، نقد و بررسی، آشپزی، سلامت و متن ترانه ثبت کرد.
واکنش اولیهٔ گوگل به سؤالات خبرنگاران، انکار بود؛ گوگل گفت سالانه حدود ۵۰۰ تغییر در الگوریتمش انجام میدهد و این یکی هم «عادی» بوده، بدون اشاره به هیچ بروزرسانی مشخص.
بعد از حدود دو هفته فشار خبری، عمدتاً از طرف سرچاینجینلند، گوگل در ۱۹ مه ۲۰۱۵ بالاخره تأیید کرد این تغییری در الگوریتم اصلیاش بوده، مشخصاً در «نحوهٔ ارزیابی کیفیت»، بدون افشای هیچ جزئیات فنی. سرچاینجینلند از همان لحظه، بهجای ادامهٔ استفاده از نام «فانتوم»، این موج را «بروزرسانی کیفیت» (Quality Update) نامید.
گوگل هیچوقت، نه برای موج ۲۰۱۳ و نه برای موج ۲۰۱۵، اسم «فانتوم» را رسماً پذیرفت یا حتی بهکار برد؛ این اسم تماماً ساختهٔ صنعت سئو بود، مثل پاندا و پنگوئن که قبلاً هم همین اتفاق برایشان افتاده بود.
تاریخچهٔ رسمی Moz دقیقاً همین تفاوت شواهد را ثبت کرده: موج ۲۰۱۳ با برچسب «تأییدنشده»، موج ۲۰۱۵ با عنوان «بروزرسانی کیفیت» و برچسب «تأییدشده»؛ هر دو بدون جزئیات فنی دقیق، اما با دو سطح شواهد کاملاً متفاوت.
گوگل، ۱۹ مه ۲۰۱۵ (به نقل از سرچاینجینلند): تأیید تغییری در الگوریتم اصلی رتبهبندی، مشخصاً در نحوهٔ ارزیابی و پردازش سیگنالهای کیفیت، بدون افشای جزئیات فنی.