الگوریتم ایندکس موبایل‌محور گوگل چیست؟

ایندکس موبایل‌محور یعنی گوگل برای خزش، ایندکس و رتبه‌بندی، عمدتاً از نسخهٔ موبایل محتوای سایت استفاده می‌کند. گوگل از ۴ نوامبر ۲۰۱۶ آن را آزمایش کرد، از ۲۶ مارس ۲۰۱۸ سایت‌ها را مهاجرت داد و در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۳ پایانش را اعلام کرد. گوگل صریحاً گفته این تغییر دربارهٔ نحوهٔ جمع‌آوری محتواست، نه رتبه‌بندی آن، و شاخص جداگانه‌ای برای موبایل وجود ندارد. خطر واقعی برای سایت‌هایی است که نسخهٔ موبایلشان محتوا، داده ساختاریافته یا متای کمتری از دسکتاپ دارد.

گوگل از ۲۰۱۵ با بروزرسانی سازگاری با موبایل بیشتر روی موبایل تمرکز کرد و در ۲۰۱۶ خزش و ایندکس موبایل‌محور را شروع کرد. نتیجه برای وب عمومی هم بزرگ بود: صفحهٔ موبایل حالا باید به‌اندازهٔ نسخهٔ دسکتاپ کامل می‌بود.

در ۴ نوامبر ۲۰۱۶ گوگل اعلام کرد بیشتر مردم با موبایل جست‌وجو می‌کنند ولی سیستم‌های رتبه‌بندی‌اش هنوز معمولاً محتوای نسخهٔ دسکتاپ را می‌سنجند. مشکل وقتی پیش می‌آمد که صفحهٔ موبایل محتوای کمتری داشت، چون الگوریتم‌ها صفحه‌ای را که جست‌وجوگر موبایل واقعاً می‌بیند ارزیابی نمی‌کردند. گوگل آزمایش‌های کوچک را شروع کرد و گفت در ماه‌های بعد با احتیاط ادامه می‌دهد.

در ۲۶ مارس ۲۰۱۸، بعد از یک سال و نیم آزمایش، گوگل اعلام کرد مهاجرت سایت‌هایی را که شیوه‌های درست را رعایت می‌کنند آغاز کرده است. صاحبان این سایت‌ها از طریق سرچ کنسول مطلع می‌شدند و باید افزایش محسوس نرخ خزش Googlebot Smartphone را می‌دیدند.

همان روز گوگل یک نکتهٔ مهم را روشن کرد که تا امروز بیشترین سوءتفاهم را برطرف می‌کند: شاخص موبایلی جدا وجود ندارد و همچنان یک شاخص واحد است. ایندکس موبایل‌محور مزیت رتبه‌بندی هم نمی‌دهد و مستقل از ارزیابی سازگاری با موبایل است.

در ۱۹ دسامبر ۲۰۱۸ گوگل اعلام کرد برای بیش از نیمی از صفحه‌های نمایش‌داده‌شده در نتایج جهانی از ایندکس موبایل‌محور استفاده می‌کند. در ۲۸ مه ۲۰۱۹ هم اعلام شد از ۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۹ این حالت برای همهٔ دامنه‌های تازه‌ای که گوگل قبلاً نمی‌شناخت پیش‌فرض خواهد بود. برای سایت‌های قدیمی‌تر، آمادگی بر پایهٔ هم‌ارزی محتوا، داده ساختاریافته و متا سنجیده می‌شد.

در ۵ مارس ۲۰۲۰ گوگل گفت ۷۰٪ سایت‌های نمایش‌داده‌شده در نتایج مهاجرت کرده‌اند و از سپتامبر ۲۰۲۰ همهٔ سایت‌ها را منتقل می‌کند. در ۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، با اشاره به شرایط نامطمئن آن روزها، مهلت را تا پایان مارس ۲۰۲۱ تمدید کرد، و در ۲۶ نوامبر ۲۰۲۱ اعلام کرد چون بعضی سایت‌ها با مشکل‌های پیش‌بینی‌نشده روبه‌رو هستند، زمان‌بندی مرحلهٔ آخر را باز می‌گذارد.

سرانجام در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۳ جان مولر و نیر کالوش در وبلاگ گوگل نوشتند مسیر مهاجرت به ایندکس موبایل‌محور تکمیل شده است. فقط مجموعهٔ بسیار کوچکی از سایت‌ها باقی مانده بودند که اصلاً روی موبایل کار نمی‌کردند و گوگل آن‌ها را فعلاً با خزندهٔ قدیمی دسکتاپ می‌خزید و چند بار در سال دوباره ارزیابی می‌کرد.

گوگل، ۲۶ مارس ۲۰۱۸: «ایندکس موبایل‌محور دربارهٔ نحوهٔ جمع‌آوری محتواست، نه نحوهٔ رتبه‌بندی آن.»

این یکی برخلاف پاندا یا پنگوئن یک فیلتر کیفیت یا جریمه نبود؛ یک تغییر زیرساختی بود که حدود هفت سال از اعلام اولیه تا پایان رسمی طول کشید. به همین دلیل در تقویم آسیب‌دیدگان ناگهانی ندارد و ریسکش برای سایت‌هایی بود که نسخهٔ موبایلشان از دسکتاپ ضعیف‌تر بود.

ایندکس موبایل‌محور نسخه‌های شماره‌دار نداشت؛ این جدول مراحل مستند آن را به‌ترتیب زمان نشان می‌دهد:

تفاوت اصلی دو روش، نسخه‌ای است که گوگل از سایت شما برای ایندکس و رتبه‌بندی استفاده می‌کند:

وقتی گوگل در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۳ پایان مهاجرت را اعلام کرد، گفت فقط مجموعهٔ بسیار کوچکی از سایت‌ها باقی مانده که اصلاً روی موبایل کار نمی‌کنند. خطاهای رایج آن‌ها سه نوع بود: صفحه برای همهٔ کاربران موبایل خطا نشان می‌دهد، نسخهٔ موبایل با robots.txt مسدود است در حالی که نسخهٔ دسکتاپ اجازهٔ خزش دارد، یا همهٔ صفحه‌های نسخهٔ موبایل به صفحهٔ اصلی ریدایرکت می‌شوند. گوگل تأکید کرد این‌ها مشکل‌هایی است که خودش نمی‌تواند حل کند و فعلاً چنین سایت‌هایی را با خزندهٔ قدیمی دسکتاپ می‌خزد و چند بار در سال فهرستشان را بازبینی می‌کند. نکتهٔ عملی روشن است: قبل از نگرانی از جزئیات، یک بار سایت را با یک گوشی واقعی و با ابزار بازبینی آدرس تست کنید.